บทเรียนจากบ้านน้ำสาน (2): เพราะเหตุใดเราจึงกลัวตาย

Share:

เป็นธรรมดาที่เราจะกลัวความตาย แต่เมื่อถามลึกไปอีกว่า “เหตุที่เรากลัวความตายนั้น แท้จริงเรากลัวอะไร และเหตุใดเราจึงกลัว”

  • กลัวเจ็บปวดทรมานก่อนตาย
  • กลัวพลัดพรากจากคนรัก
  • กลัวชีวิตหลังความตาย
  • กลัวบาปกรรม
  • กลัวความตายเพราะไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นหลังจากตายไป
  • กลัวเพราะไม่คุ้นเคยกับการตาย
  • กลัวเพราะไม่รู้ว่าจะปฏิบัติอย่างไรต่อความตาย
  • กลัวเพราะเป็นห่วงคนข้างหลังว่าจะอยู่กันอย่างไร
  • ฯลฯ

สรุปสั้นๆ ว่าเรากลัวความตาย เพราะความตายเป็นศูนย์รวมความทุกข์ทั้ง 2 ประการ ดังนี้

1. ความตายทำให้เราพบกับสิ่งอันไม่เป็นที่รัก ความเจ็บปวด การช่วยตัวเองไม่ได้ 

2. ความตายทำให้เราพลัดพรากจากทุกสิ่งทุกอย่างที่เรารัก เช่น ทรัพย์สมบัติ ของอร่อย คนรัก รวมทั้งสิ่งที่เรารักที่สุดนั่นก็คือ “ตัวตน”

ใช่หรือไม่ว่า ตนตน หรือ “ตัวกู” คือสาเหตุที่แท้จริงที่ทำให้เรากลัวตาย เรากลัวความตายเพราะกลัวจะว่าตัวตนจะดับสูญ ดังเช่น คนป่วยใกล้ตายคนหนึ่งซึ่งแม้จะยากจน ไร้ญาติ และเจ็บปวดทุกข์ทรมานมาก แต่เขาก็ยังปรารถนาที่จะมีชีวิตสืบต่อให้นานที่สุด เพราะยังมีบางสิ่งที่เขารักและไม่อยากสูญเสีย คือตัวตน

วิธีการบรรเทาความกลัวตายอันเนื่องจากการสูญเสียตัวตนทำได้หลายแบบ เช่น

การช่วยให้ผู้จากไปรับรู้ว่าตัวตนยังไม่ดับสูญ แต่ตัวตนยังมีความสืบเนื่องบางอย่าง เช่น การได้เป็นที่จดจำจากประเพณีรำลึกถึงผู้ที่จากไป การสร้างคุณงามความดีเพื่อจะได้มีคนระลึกถึง ได้จารึกชื่อลงในอนุสาวรีย์หรือกำแพงวัด

การพิจารณาจนเห็นความจริงว่า ถึงที่สุดแล้ว ตัวตนเป็นสิ่งไม่มีอยู่จริง หากเป็นความเข้าใจผิดจากปรากฏการณ์ทางจิต ดังนั้นการคลายความยึดมั่นในตัวกู ของกู จึงช่วยคลายความกลัวตายได้ด้วย ดังที่อาจารย์พุทธทาสแนะนำว่า “ให้ตายก่อนตาย”

ในสังคมที่สนับสนุนให้ยึดมั่นในตัวกู เช่น เราต้องประสบความสำเร็จ เราต้องไม่เหมือนใคร เราต้องเป็นคนสำคัญ จึงเป็นธรรมดาที่คนจะกลัวตายมากขึ้นด้วย

– – – – – – – – – –

สรุปบทเรียนจากงานอบรม วิถีสู่ความตายอย่างสงบ บ้านน้ำสาน 6 – 11 กุมภาพันธ์ 2561

1
0

บทความยอดนิยม

ชีวิตมีชีวาเมื่อกลับมาอยู่กับปัจจุบัน – คุณหญิงจำนงศรี หาญเจนลักษณ์

ความตายไม่น่ากลัว เท่ากับเรากลัวความตาย กฎหมายช่วยไม่ได้ ตราบใดที่เราไม่เข้าใจ – ศาสตราจารย์พิเศษ กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์

ทบทวนความหมายที่แท้จริงของการมีลมหายใจ ในการใช้ชีวิตอย่างมีชีวา และมีค่าสำหรับใครบางคน กับ ‘ครูเล็ก’ – ภัทราวดี มีชูธน

บทความแนะนำ

คุณภาพชีวิตและทางเลือกการตาย เริ่มต้นได้ที่การออกแบบเมือง – ผศ.ดร.ภาวิกา ศรีรัตนบัลล์

เบื้องหน้าที่สวยงามมาจากเบื้องหลังแห่งความพยายาม – ดร. อริสรา กำธรเจริญ

เกิด แก่ (ไม่) เจ็บ ตาย: สูงวัยอย่างมีคุณภาพได้ แค่ออกกำลังกาย กินให้น้อย นอนให้พอ – ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ