ว่าด้วยเรื่องพินัยกรรม

Share:

“พินัยกรรม” เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนชีวิตเพื่อจากลาอย่างหมดห่วงเช่นกัน เพราะการจัดการด้านทรัพย์สินให้เรียบร้อยก่อนเสียชีวิต จะช่วยลดปัญหายุ่งยากตามมาภายหลังได้

ตามกฎหมายให้คำจำกัดความว่า “พินัยกรรม (will) คือ คำสั่งของผู้ทำพินัยกรรมเกี่ยวกับทรัพย์สิน หรือการต่าง ๆ ของผู้ทำพินัยกรรม ที่มีผลบังคับตามกฎหมายเมื่อบุคคลนั้นตายไปแล้ว” ดังนั้น จึงเป็นเครื่องมือทางกฎหมายที่ใช้จัดสรรทรัพย์สินให้ผู้อยู่ข้างหลังเมื่อเสียชีวิตไปแล้ว โดยผู้ที่มีชื่อในพินัยกรรมมีสิทธิ์ได้รับมรดกตามที่เอกสารระบุไว้ แต่ถ้าผู้ตายไม่ได้ทำพินัยกรรม ทรัพย์สินจะตกไปยังทายาทตามหลักเกณฑ์และลำดับที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพานิชย์ระบุไว้

ทุกคนสามารถทำพินัยกรรมได้ ยกเว้น

  • ผู้เยาว์อายุไม่ครบ 15 ปี บริบูรณ์
  • บุคคลที่ถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ
  • คนจริตวิกลในเวลาทำพินัยกรรม

พินัยกรรมสามารถทำได้ 2 แบบ คือ แบบเขียนด้วยลายมือเองทั้งฉบับ และแบบที่ไม่ได้เขียนเอง แต่พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับจะเป็นที่นิยมกว่า เพราะง่ายต่อการพิสูจน์ว่า ขณะทำพินัยกรรมนั้น ผู้เขียนมีสติสัมปชัญญะสมบูรณ์

วิธีทำพินัยกรรมด้วยลายมือเองทั้งฉบับ มีขั้นตอนดังนี้

  1. ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องเขียนข้อความในพินัยกรรมทั้งฉบับ ด้วยลายมือของตนเอง
  2. ระบุชื่อผู้รับทรัพย์สินในพินัยกรรมให้ชัดเจน โดยผู้รับทรัพย์สินอาจเป็นญาติพี่น้อง หรือบุคคลใดก็ได้ ถ้าเป็นหน่วยงาน ต้องเป็นหน่วยงานที่เป็นนิติบุคคล
  3. ลงวัน เดือน ปี ขณะทำพินัยกรรม
  4. ผู้เขียนต้องลงลายมือชื่อ (ลายเซ็น) ไว้ในพินัยกรรมนั้น จะลงลายนิ้วมือไม่ได้

มีข้อสังเกตว่า การทำพินัยกรรมด้วยลายมือเองทั้งฉบับไม่ต้องมีพยานรู้เห็นการทำพินัยกรรมแต่อย่างใด หากมีการลงลายเซ็นพยานในพินัยกรรม พยานในพินัยกรรมจะไม่มีสิทธ์ิรับทรัพย์ และถ้ามีพินัยกรรมหลายฉบับให้ถือฉบับล่าสุดเป็นสำคัญ พินัยกรรมที่เขียนก่อนหน้านั้นถือเป็นโมฆะ

อีกวิธีหนึ่ง คือ ใช้วิธีพิมพ์พินัยกรรมเป็นหนังสือ ลงวัน เดือน ปีในขณะที่ทำพินัยกรรม และต้องมีพยานอย่างน้อยสองคน (ต้องเป็นผู้บรรลุนิติภาวะ ไม่เป็นบุคคลวิกลจริตซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ และต้องไม่เป็นหูหนวกเป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง) โดยผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานในพินัยกรรมอย่างน้อยสองคนพร้อมกัน (พยานต้องอยู่รู้เห็นการทำพินัยกรรมนั้นด้วย) ส่วนการแก้ไข ขูด ลบ เติมในพินัยกรรมจะทำได้ก็ต่อเมื่อผู้ทำพินัยกรรมลงลายเซ็น ลงวันที่ ต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน และพยานต้องลงลายมือชื่อรับรองการเปลี่ยนแปลงแก้ไขนั้น 

(ดูตัวอย่างแบบฟอร์ม ได้ที่ https://1th.me/veRIl)

ข้อมูลจากหนังสือ “ดูแลชีวิตและทรัพย์สินอย่างไรให้หายห่วง” โดย ศาสตราจารย์แสวง บุญเฉลิมวิภาส ศูนย์กฎหมายสุขภาพและจริยศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

0
0

บทความยอดนิยม

วางแผนดูแลชีวิตด้วยสิทธิในระบบประกันสุขภาพของรัฐ

การจัดการความเจ็บปวดในผู้ป่วยระยะสุดท้ายด้วยมอร์ฟีน

บทความแนะนำ

ลดภาระค่าใช้จ่ายในช่วงสุดท้ายของชีวิตด้วยการดูแลแบบประคับประคอง

การแต่งตั้งผู้พิทักษ์และผู้อนุบาลไว้ล่วงหน้า: ประเด็นกฎหมายสำหรับสังคมผู้สูงวัย