สังคมสูงอายุ: จุดคานงัดสู่การพัฒนา

Share:

“เราต้องใช้วาระที่ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเป็นคานงัดสู่การพัฒนาทุกเรื่อง ไม่มองว่าเรื่องนี้เป็นภาระเป็นปัญหา เพราะการพัฒนาเอาใจใส่ผู้สูงอายุแสดงถึงความเป็นผู้เจริญ”

ข้อความข้างตนคือวิสัยทัศน์จาก ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ในหัวข้อ “คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุสังคมไทยในอนาคต” วันที่ 12 ธันวาคม 2560 โรงแรมมิราเคล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการจัดประชุมสานพลังภาคีสู่สังคมสูงอายุศตวรรษที่ 21 จัดโดยมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน (สพช. ร่วมกับ สสส. และภาคีเครือข่าย

นพ.ประเวศยังกล่าวว่า การดูแลผู้สูงอายุในสังคมเมืองเป็นเรื่องยากขึ้น แพงขึ้น เพราะสังคมเมืองโดยส่วนใหญ่มองชีวิตอย่างแยกส่วน คนเมืองยังเชื่อในการดูแลผู้สูงอายุโดยใช้เทคโนโลยียื้อชีวิต ทำให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ไม่ดีนัก

การดูแลผู้สูงอายุในอนาคตควรจะใช้ชุมชนท้องถิ่นเป็นฐานในการดูแล เพราะในชุมชนมีทรัพยากรในการดูแลผู้สูงอายุทั้ง 8 ประการ บูรณาการเชื่อมโยงกัน ได้แก่ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม สุขภาพ การศึกษา ประชาธิปไตย สังคม และจิตใจ

อย่างไรก็ตาม ชุมชนท้องถิ่นยังต้องพัฒนาระบบสุขภาพให้เข้มแข็งมากขึ้น โดยเน้นการดูแลรักษาโรคที่พบได้บ่อย การควบคุมโรคเบาหวานและความดันสูง เวชกรรมฉุกเฉินเบื้องต้นในชุมชน งานจิตเวชชุมชน การควบคุมโรค โดยชุมชนควรพัฒนาระบบเหล่านี้อย่างบูรณาการเพื่อให้ดูแลสุขภาพผู้สูงอายุได้ครบทั้ง 4 มิติ

กาย ชุมชนต้องสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีอาชีพก่อรายได้ ลดความเบื่อความเหงา รู้สึกว่าชีวิตมีคุณค่า สนับสนุนให้ผู้สูงอายุออกกำลังกายป้องกันโรคอย่างเหมาะสม ดูแลสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย

จิต ชุมชนควรสนับสนุนให้วัดเป็นแหล่งฝึกฝนการเจริญสติสำหรับผู้สูงอายุ เป็นแหล่งร่มรื่น

สังคม ชุมชนควรสนับสนุนให้ผู้สูงอายุรวมกลุ่ม ร่วมกันทำกิจกรรมเชิงวัฒนธรรม จะช่วยให้ความสัมพันธ์ในชุมชนดีขึ้น

ปัญญา ชุมชนควรสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีกิจกรรมเรียนรู้ เข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริง ช่วยให้เข้าใจความจริง เป็นอิสระ

การดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ควรจัดระบบการดูแลให้หลากหลาย รองรับธรรมชาติของสุขภาพผู้สูงอายุ เช่น จัดให้ผู้สูงอายุดูแลตนเอง ครอบครัวดูแลกันเอง ชุมชนดูแลตนเอง ในระดับนี้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและโรงพยาบาลระดับชุมชนควรเป็นฐานการดูแล บริการดูแลที่เกี่ยวข้องได้แก่

Home care คือการจัดพยาบาลและอาสาสมัครเยี่ยมบ้าน อาจเป็นบุคลากรจากเวชกรรมชุมชนของโรงพยาบาลระดับชุมชนหรือจังหวัด

Palliative care คือการจัดระบบการดูแลแบบประคับประคองระยะท้ายส่งต่อระหว่างระบบสุขภาพแบบตติยภูมิ ทุติยภูมิ และปฐมภูมิ

ในระดับประเทศ การสนับสนุนระบบสุขภาพพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ควรขับเคลื่อนในลักษณะ สามเหลี่ยมขับเคลื่อนระบบผู้สูงอายุ

ทั้งนี้ การขับเคลื่อนต้องมีปฏิบัติการในพื้นที่ที่ให้บทเรียนและรูปธรรมการทำงาน ทำงานร่วมมือกับภาคีสนับสนุนระบบดูแลผู้สูงอายุ เช่น หน่วยวิจัย กลไกประสานงานระหว่างพื้นที่และนโยบาย มีพื้นที่การสื่อสารสร้างกระแสสังคม เพื่อพัฒนานโยบายให้เอื้อต่อระบบผู้สูงอายุ แล้วย้อนกลับเป็นระบบที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นพลวัต

ทีมสื่อสารชีวามิตร
13 ธันวาคม 2560

1
0

บทความยอดนิยม

ชีวิตมีชีวาเมื่อกลับมาอยู่กับปัจจุบัน – คุณหญิงจำนงศรี หาญเจนลักษณ์

ความตายไม่น่ากลัว เท่ากับเรากลัวความตาย กฎหมายช่วยไม่ได้ ตราบใดที่เราไม่เข้าใจ – ศาสตราจารย์พิเศษ กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์

ทบทวนความหมายที่แท้จริงของการมีลมหายใจ ในการใช้ชีวิตอย่างมีชีวา และมีค่าสำหรับใครบางคน กับ ‘ครูเล็ก’ – ภัทราวดี มีชูธน

บทความแนะนำ

คุณภาพชีวิตและทางเลือกการตาย เริ่มต้นได้ที่การออกแบบเมือง – ผศ.ดร.ภาวิกา ศรีรัตนบัลล์

เบื้องหน้าที่สวยงามมาจากเบื้องหลังแห่งความพยายาม – ดร. อริสรา กำธรเจริญ

เกิด แก่ (ไม่) เจ็บ ตาย: สูงวัยอย่างมีคุณภาพได้ แค่ออกกำลังกาย กินให้น้อย นอนให้พอ – ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ